Đuối nước diễn ra như thế nào và vì sao nguy hiểm?

Đuối nước là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do tai nạn thương tích ở trẻ em Việt Nam – khoảng 3.500 trẻ em và vị thành niên tử vong mỗi năm, tức gần 10 trẻ mỗi ngày; nhóm 0–4 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất. Từ lúc có dấu hiệu đến khi chìm chỉ khoảng 1 phút; não bắt đầu tổn thương sau khoảng 3 phút ngừng thở và nạn nhân có thể tử vong sau khoảng 8 phút nếu không được cứu.

1. Hoảng loạn và vùng vẫy “leo thang”

Người đuối nước thường ở tư thế thẳng đứng, đầu ngửa ra sau, tay quờ quạng như leo thang để giữ mũi miệng trên mặt nước. Tư thế này rất dễ bị nhầm là đang bơi hoặc đùa nghịch, kể cả với người bơi ngay bên cạnh.

2. Nước vào đường thở – không thể kêu cứu

Khi nước hoặc dịch nôn đi vào khí quản, nắp thanh quản phản xạ đóng lại. Nạn nhân không thể kêu cứu và không thể thở, não nhanh chóng thiếu ô-xy. Cần đưa nạn nhân lên bờ và hồi sinh tim phổi (CPR) càng sớm càng tốt.

Không vác ngược nạn nhân lên để xốc nước – việc này không đưa ô-xy lên não và làm mất thời gian vàng.

3. Nín thở quá ngưỡng

Thi nín thở hoặc bơi xa với một hơi thở có thể khiến người bơi bất tỉnh mà không có dấu hiệu báo trước, vì thiếu ô-xy gây cảm giác hưng phấn. Khi phản xạ thở xảy ra, nước sẽ tràn vào phổi; trường hợp này thường diễn tiến rất nhanh.

4. Nước trong phổi sau khi đã lên bờ

Hiếm gặp nhưng nguy hiểm: nước hít vào phổi có thể gây phù phổi, suy hô hấp trong vòng 1–72 giờ sau khi sặc nước. Nếu người từng bị sặc, đuối nước có biểu hiện mệt, khó thở, ho, cáu kỉnh hoặc lơ mơ, hãy đưa đến cơ sở y tế ngay.

Người được cứu sống sau đuối nước vẫn có thể gặp biến chứng phổi hoặc tổn thương não. Vì vậy, phòng ngừa, giám sát trẻ khi ở gần nước và biết cách sơ cứu là vô cùng quan trọng.

---

Nguồn tham khảo: Kiến thức sơ cấp cứu - Survival Skills Vietnam. Bài liên quan: Cơ chế gây tử vong của đuối nước.

Nội dung được biên soạn lại để tham khảo; không thay thế hướng dẫn của nhân viên y tế, tổng đài cấp cứu hoặc khóa học thực hành.