Nhận diện đột quỵ tại nhà: dấu hiệu sớm và cách xử trí ban đầu

Đột quỵ xảy ra khi nguồn máu nuôi một phần não bị gián đoạn – do mạch máu bị tắc (nhồi máu não) hoặc bị vỡ (xuất huyết não). Chỉ trong vài phút, tế bào não bắt đầu chết. Nhiều người bị đột quỵ khi đang ở một mình hoặc đang ngủ, vì vậy người thân cần biết nhận ra dấu hiệu sớm.

Dấu hiệu sớm

• Tê hoặc yếu đột ngột ở mặt, tay, chân, nhất là một bên cơ thể.
• Đột ngột lú lẫn, khó nói hoặc khó hiểu lời nói.
• Đột ngột nhìn mờ ở một hoặc hai mắt.
• Đột ngột khó đi lại, chóng mặt, mất thăng bằng.
• Đau đầu dữ dội đột ngột không rõ nguyên nhân.

Ghi nhớ F.A.S.T

• F – Face: mặt lệch, xệ hoặc tê một bên.
• A – Arms: yếu, tê một bên tay – yêu cầu người đó giơ hai tay lên.
• S – Speech: nói khó, nói ngọng hoặc không hiểu lời nói.
• T – Time: ghi lại thời điểm xuất hiện triệu chứng và gọi cấp cứu ngay.

Người bệnh vẫn cần đến bệnh viện ngay cả khi triệu chứng tự biến mất – nhiều người trải qua một cơn đột quỵ nhẹ trước khi gặp cơn nặng hơn. Nên đến bệnh viện có khả năng chẩn đoán hình ảnh (CT, MRI) và điều trị đột quỵ.

Trong lúc chờ cấp cứu

• Trấn an và giúp người bệnh ở tư thế thoải mái, không để họ nằm ngửa hoàn toàn; có thể kê nhẹ đầu và vai.
• Nếu họ bất tỉnh nhưng còn thở, đặt nằm nghiêng an toàn để giữ đường thở thông thoáng.
• Nếu họ ngừng thở bình thường, bắt đầu hồi sinh tim phổi (CPR) cho đến khi họ thở lại hoặc nhân viên y tế tiếp nhận.
• Không cho ăn uống hay dùng thuốc, mẹo dân gian.

Dấu hiệu có thể xuất hiện muộn

Yếu liệt kéo dài một bên, khó nói, khó nuốt (dễ sặc), giảm trí nhớ và khả năng tập trung, thay đổi cảm xúc, giảm thị lực, đau và mệt mỏi kéo dài. Phục hồi chức năng sớm đóng vai trò quan trọng sau đột quỵ.

---

Nguồn tham khảo: Kiến thức sơ cấp cứu - Survival Skills Vietnam. Bài liên quan: Nhận diện đột quỵ tại nhà.

Nội dung được biên soạn lại để tham khảo; không thay thế hướng dẫn của nhân viên y tế, tổng đài cấp cứu hoặc khóa học thực hành.